รวมสูตรสมุนไพร การทำลูกประคบ ไว้ใช้เอง ง่ายๆ

0
1739

สมุนไพรไทยใกล้ตัวบางชนิดมีในครัวให้หยิบฉวย ปวดเมื่อยเมื่อไร นำมาล้าง สับบุบ ก่อนเดาะการบูร พิมเสนลงไปสักหน่อย ช่วยเพิ่มกลิ่นหอม ห่อเป็นลูกประคบไว้นวดเฟ้นกล้ามเนื้อแข็งเกร็งให้หย่อนคลาย ช่วยลดปวดแสนทรมานให้อาการดีขึ้น

สูตรที่ 1 ตัวยาสมุนไพร (สำหรับลูกประคบ 2 ลูก)

1. ไพลสดล้างสะอาดหั่นชิ้นเล็กประมาณข้อนิ้วก้อย 100 กรัม
2. ขมิ้นอ้อยล้างสะอาดหั่นชิ้นเล็กประมาณข้อนิ้วก้อย 50 กรัม
3. ตะไคร้สดซอย 50 กรัม
4. ใบมะขามสด 50 กรัม
5. การบูร 10 กรัม
6. พิมเสน 10 กรัม
7. ผ้าด้ายดิบขนาด 80×80 เซนติเมตรซักให้สะอาด ตากแห้งสนิท 2 ผืน
8. เชือกสีขาวสำหรับมัดลูกประคบยาว 1.5 เมตร 2 เส้น

วิธีทำสูตรที่ 1

1. บุบสมุนไพรสดทีละชนิดในครกแค่พอแตกแล้วนำมาเคล้ารวมกัน โรยพิมเสน การบูรลงไป เคล้าให้ทั่ว ตักใส่ผ้าขาวบาง ห่อและมัดตามวิธี

2. เมื่อจะใช้นำไปนึ่งในลังถึงประมาณ 30 นาทีให้ร้อน หยิบลูกประคบออกมาทีละลูกพักคลายร้อนสักครู่ ก่อนนำไปกดนวดบริเวณกล้ามเนื้อที่ปวดเกร็ง เมื่อลูกแรกที่ใช้เย็นแล้วเปลี่ยนสลับเอาลูกประคบอีกลูกในลังถึงมาใช้

สูตรที่ 2 ตัวยาสมุนไพร

1. ไพร (500 กรัม) แก้ปวดเมื่อย ลดการอักเสบ ฟกช้ำ
2. ขมิ้นชัน (100 กรัม) แก้โรคผิวหนัง ช่วยลดการอักเสบ
3. ผิวหรือใบมะกรูด (100 กรัม) มีน้ำมันหอมระเหย แก้ลมวิงเวียน
4. ตะไคร้บ้าน (200 กรัม) แต่งกลิ่น
5. ใบมะขาม (100 กรัม) ช่วยทำความสะอาดผิวหนัง แก้ฟกช้ำ
6. ใบส้มป่อย (50 กรัม) แก้โรคผิวหนัง ช่วยบำรุงผิว ลดอาการคัน แก้ฟกบวม
7. เกลือ (60 กรัม) ช่วยดูดความร้อน และช่วยพาตัวยาซึมผ่านผิวหนัง
8. การบูร (30 กรัม) แต่งกลิ่น แก้หวัด บำรุงหัวใจ
9. พิมเสน (30 กรัม) แต่งกลิ่น แก้พุพองผดผื่น บำรุงหัวใจ

วิธีทำสูตรที่ 2

1. ล้างสมุนไพรให้สะอาด หั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ โขลกพอแหลก

2. ใส่เกลือ พิมเสน การบูร คลุกให้เข้ากัน แบ่งเป็น 2-3 ส่วน

3. นำสมุนไพรที่แบ่งไว้มาใส่ผ้า ห่อเป็นลูกประคบ รัดด้วยเชือกให้แน่น

วิธีประคบผู้ป่วย

1. นำลูกประคบที่ได้ไปนึ่งประมาร 15-20 นาที
2. ใช้ผ้าจับลูกประคบขณะร้อน ยกขึ้นจากปากหม้อ
3. ใช้ลูกประคบแตะที่ท้องแขนตนเองทดสอบความร้อน
4. ช่วงแรก แตะลูกประคบ และยกขึ้นโดยเร็ว จนกว่าลูกประคบจะคลายความร้อนลง
5. จากนั้น จึงวางลูกประคบให้นานพอประมาณ แล้วกดเน้นบริเวณที่ต้องการ
6. เปลี่ยนลูกประคบเมื่อเย็นลง

ข้อห้าม หรือ ข้อจำกัดในการใช้ลูกประคบ

1. ห้ามใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป
2. ควรใช้ผ้าขนหนูรองบริเวณผิวหนังอ่อนๆ หรือบาดเจ็บ
3. ควรระวังผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน อัมพาต เด็ก ผู้สูงอายุเพราะการตอบสนองต่อความร้อนช้า
4. ไม่ประคบเมื่อมีอาการอักเสบ หรือ บวม ใน 24 ชั่วโมงแรก เพราะอาจบวมมากขึ้น

การเก็บรักษา

1. ลูกประคบที่ทำครั้งหนึ่ง สามารถเก็บไว้ได้นาน 3-5 วันถ้าใส่ตู้เย็นสามารถเก็บได้ 7 วัน
2. ควรผึ่งให้แห้งก่อนเก็บ ไม่ให้อับชื้น ถ้าเก็บในตู้เย็น จะเก็บได้นานมากขึ้น
3. ลูกประคบที่แห้ง ก่อนใช้ควรพรมด้วยน้ำ หรือเหล้าขาว
4. ลูกประคบที่มีสีเหลืองอ่อน หรือ จางลง แสดงว่าตัวยาในลูกประคบหมดสภาพแล้วจะใช้ไม่ได้ผล
5. เมื่อต้องการจะนำไปใช้ใหม่ ต้องเปลี่ยนผ้าห่อลูกประคบผืนใหม่
6. เวลาที่จะเก็บไว้ และเอามาใช้ใหม่ควรเติมเกลือ และพิมเสน การบูร อย่างละ 1ช้อนโต๊ะ

เรียบเรียงเนื้อหาโดย เพจแนวทางเกษตรเกร็ดความรู้ กดติดตามเพื่อไม่พลาดความรู้ดีดีอีกมากมาย

ขอบคุณเนื้อหาจาก kapook thaikasetsar gotoknow

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here